Somatiek betekenis gaat over alles wat met het lichaam te maken heeft en is dus het tegenovergestelde van psychisch, wat juist te maken heeft met de geest. In de dagelijkse praktijk kom je deze term vooral tegen in de zorg, maar ook daarbuiten hoor je het woord steeds vaker. Wie meer wilt begrijpen over de algemene manier waarop lichamelijke gezondheid aandacht krijgt, leest hier de belangrijkste punten en voorbeelden. Dit artikel geeft heldere uitleg, zonder moeilijke termen, zodat je direct weet waar het over gaat.
Lichamelijke gezondheid als uitgangspunt
Bij somatiek draait het volledig om het lichaam. Zo noemen artsen en verzorgenden iemand met een lichamelijke aandoening vaak een ‘somatische patiënt’. Dit betekent dat hun klachten uit het lichaam komen en bijvoorbeeld niet het gevolg zijn van een mentale aandoening zoals depressie of angst. Veel voorkomende somatische ziekten zijn diabetes, hartproblemen, reuma en longziekten. Ook kortdurende lichamelijke klachten zoals een been in het gips of een blaasontsteking vallen hieronder. Het verschil is soms duidelijk, maar er zijn ook mensen met zowel psychische als lichamelijke klachten. Dan wordt er vaak naar beide kanten gekeken, zodat iemand de juiste ondersteuning krijgt. Kijken naar het algemene beeld is in de zorg sowieso heel gewoon, zodat iedereen de juiste hulp ontvangt.
Somatische zorg in het dagelijks leven
Zodra iemand door lichamelijke beperking of ziekte hulp nodig heeft, spreekt men van somatische zorg. Denk hierbij aan verzorging bij wassen, aankleden, medicatie of eten. Ook revalidatie na een operatie of wondverzorging valt hieronder. In verpleeg- en verzorgingshuizen zijn soms speciale afdelingen voor mensen met alleen een lichamelijk probleem. Daar biedt men vooral praktische hulp en begeleiding bij het omgaan met de ziekte. Thuiszorgorganisaties maken dit onderscheid ook. Het algemene doel is altijd: iemand zo zelfstandig mogelijk laten leven, met zo min mogelijk last van lichamelijke klachten.
Het verschil met psychische zorg
Veel mensen halen de termen soms door elkaar, omdat het erop lijkt dat alles in de zorg samenkomt. Toch is het verschil duidelijk: bij somatiek spelen lichamelijke oorzaken altijd de hoofdrol. Bij psychische klachten staat zoals de naam al zegt de geest centraal. Voorbeelden zijn angststoornissen, depressies of schizofrenie. Natuurlijk kan iemand tegelijk te maken krijgen met beide soorten problemen. Dan spreekt men van een ‘dubbele diagnose’ en werken lichamelijke en geestelijke zorgverleners samen. Zeker in verpleeghuizen of langdurige zorg wordt in deze gevallen samen gezocht naar de beste aanpak, waarbij het algemene welzijn van de bewoner altijd vooropstaat.
Waarom somatiek belangrijk blijft voor iedereen
De aandacht voor somatiek is groter geworden, omdat we langer leven en vaker oud worden met een of meer aandoeningen. Hierdoor zie je dat lichamelijke gezondheid en goede zorg voor het lijf steeds belangrijker zijn in het dagelijkse leven. Ook op scholen, bij sportclubs of tijdens gesprekken met vrienden komt lichamelijk welzijn aan bod. Daarnaast is het goed om te weten dat somatische klachten niet alleen bij oudere mensen voorkomen. Ook jonge mensen kunnen ermee te maken krijgen, bijvoorbeeld door een ongeluk of een aangeboren ziekte. Zorgen voor je lijf hoort bij gezond leven en tijdig hulp zoeken kan klachten vaak verminderen of draaglijk maken.
Meest gestelde vragen over somatiek betekenis
- Wat is het verschil tussen somatiek en psychisch?
Somatiek betekent dat een klacht uit het lichaam komt, zoals pijn in de rug of een ontsteking. Psychisch betekent dat het probleem uit de geest komt, bijvoorbeeld als je somber bent of veel piekert.
- Welke ziektes vallen onder somatische aandoeningen?
Somatische aandoeningen zijn ziektes die het lichaam aantasten. Voorbeelden zijn diabetes, hartziekten, longklachten, reuma of een gebroken been.
- Hoe wordt somatische zorg in een verpleeghuis geregeld?
In een verpleeghuis krijgen mensen met een lichamelijk probleem hulp met bijvoorbeeld wassen, aankleden en medicijnen. Daarbij kijkt men vooral naar wat iemand zelf nog kan en biedt hulp waar nodig.
- Kun je somatische en psychische klachten tegelijk hebben?
Het is mogelijk om zowel lichamelijke als psychische klachten te hebben. Dan krijg je vaak hulp van verschillende zorgverleners samen.
- Waarom wordt somatiek steeds belangrijker?
Somatiek wordt belangrijker omdat we langer leven en vaker te maken krijgen met lichamelijke klachten. Daarom let men steeds meer op het goed verzorgen van het lichaam en het tijdig behandelen van ziektes.