Supplementen staan hoog op de lijst van vragen die vrouwen hebben zodra ze zwanger zijn of zwanger willen worden. Niet gek, want je lichaam heeft tijdens de zwangerschap meer van bepaalde voedingsstoffen nodig dan normaal. Toch weet niet iedereen precies welke voedingssupplementen echt nodig zijn en welke je net zo goed kunt laten staan. In deze blog lees je wat de wetenschap en gezondheidsorganisaties hierover zeggen, zodat je goed voorbereid aan deze periode begint.
Foliumzuur is het eerste dat je nodig hebt
Foliumzuur is een vorm van vitamine B11 en speelt een grote rol bij de aanmaak van nieuwe cellen. Dat is precies waarom het zo belangrijk is aan het begin van de zwangerschap. Het zenuwstelsel van een baby ontwikkelt zich al in de eerste weken, vaak nog voordat je weet dat je zwanger bent. Een tekort aan foliumzuur in die vroege fase vergroot de kans op een open rug bij de baby. Het advies van het Voedingscentrum is dan ook om al te beginnen met het innemen van 400 microgram foliumzuur per dag op het moment dat je zwanger wilt worden. Je slikt dit door tot en met de tiende week van de zwangerschap. Foliumzuur komt ook voor in groente zoals spinazie en broccoli, maar via voeding alleen is het moeilijk om de aanbevolen hoeveelheid te halen.
Vitamine D ondersteunt botten en afweer
Vitamine D maakt je lichaam aan bij blootstelling aan zonlicht. In Nederland schijnt de zon een groot deel van het jaar te weinig om daar op te kunnen rekenen. Zwangere vrouwen krijgen daarom het advies om dagelijks 10 microgram vitamine D te nemen. Dit mineraal helpt bij de opname van calcium, wat belangrijk is voor de botopbouw van de baby. Vrouwen met een donkerdere huid of vrouwen die weinig buiten komen, hebben een grotere kans op een tekort en kunnen baat hebben bij een hogere dosis. Vraag hierover altijd advies aan je verloskundige of huisarts, want te veel vitamine D is ook niet goed.
Jodium, ijzer en omega 3: wanneer zijn ze nodig
Naast foliumzuur en vitamine D zijn er nog andere voedingsstoffen waar zwangere vrouwen op moeten letten. Jodium is daar een van. Het speelt een rol bij de ontwikkeling van de hersenen van de baby. In Nederland zit jodium toegevoegd aan bepaalde broodsoorten, maar wie weinig brood eet of een dieet volgt, kan een tekort oplopen. IJzer is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen. Tijdens de zwangerschap stijgt de bloedvolume, waardoor de behoefte aan ijzer toeneemt. Niet elke vrouw heeft daarvoor een extra preparaat nodig, maar als je bloedarmoede hebt, is aanvulling wel aan te raden. Omega 3 vetzuren, met name DHA, dragen bij aan de hersenontwikkeling van de baby. Vette vis zoals zalm of makreel is een goede bron, maar vanwege kwik in sommige vissoorten is het slim om hier zorgvuldig mee om te gaan. Een visoliecapsule speciaal voor zwangere vrouwen kan dan uitkomst bieden.
Niet alles wat in de winkel ligt is aan te raden
Het aanbod van voedingsaanvullingen is enorm. Er zijn speciale zwangerschapsvitamines die meerdere stoffen combineren in één tablet. Dat klinkt handig, maar let goed op de inhoud. Sommige combinatiepreparaten bevatten vitamine A in de vorm van retinol. Te veel retinol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor de baby. De veilige variant is bètacaroteen, dat je lichaam omzet in vitamine A naar behoefte. Lees altijd het etiket goed en vergelijk de hoeveelheden met de aanbevolen dagelijkse inname. Dure preparaten zijn niet automatisch beter dan goedkopere varianten. Wat telt is de samenstelling. Heb je twijfels, bespreek het dan met je zorgverlener. Die kan je precies vertellen wat jij in jouw situatie nodig hebt, want de behoefte verschilt per persoon.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet ik beginnen met foliumzuur als ik zwanger wil worden?
Het advies is om te beginnen met foliumzuur op het moment dat je actief probeert zwanger te worden. Je slikt dan elke dag 400 microgram, en je gaat daarmee door tot en met de tiende week van de zwangerschap.
Kan ik een teveel aan vitamines binnenkrijgen tijdens de zwangerschap?
Ja, van sommige vitamines kun je te veel binnenkrijgen. Vitamine A in de vorm van retinol is daar een voorbeeld van. Een te hoge inname kan schadelijk zijn voor de ontwikkeling van de baby. Van wateroplosbare vitamines zoals vitamine C verlaat het overschot het lichaam via de urine, maar ook daar geldt dat je niet nodeloos meer moet nemen dan aanbevolen.
Mag ik kruidenpreparaten gebruiken tijdens de zwangerschap?
Van veel kruidenpreparaten is onvoldoende onderzocht of ze veilig zijn tijdens de zwangerschap. Sommige kruiden kunnen weeën opwekken of de bloeddruk beïnvloeden. Het is verstandig om kruidenpreparaten te vermijden tenzij je arts of verloskundige ze uitdrukkelijk goedkeurt.
Is een zwangerschapsmultivitamine een goede vervanging voor losse preparaten?
Een zwangerschapsmultivitamine kan een handige aanvulling zijn, maar vervangt niet altijd volledig wat je nodig hebt. Controleer altijd of het product voldoende foliumzuur en vitamine D bevat en of het geen retinol maar bètacaroteen bevat als bron van vitamine A. Overleg met je verloskundige of de samenstelling past bij jouw persoonlijke situatie.