Palliatieve zorg is algemeen bekend als zorg voor mensen die niet meer beter kunnen worden, en die te maken hebben met een ongeneeslijke ziekte. Als genezing niet meer mogelijk is, richt deze vorm van zorg zich op het zo prettig mogelijk maken van de laatste periode van iemands leven. In deze fase zijn niet alleen lichamelijke klachten belangrijk, maar speelt ook het welzijn op mentaal, sociaal en geestelijk vlak een grote rol.
Palliatieve zorg is meer dan medische zorg
Zorg in de palliatieve fase gaat verder dan alleen medicijnen en behandelingen. Het team dat deze zorg verleent, bestaat uit verschillende mensen. Vaak werken verpleegkundigen, artsen, fysiotherapeuten en geestelijk verzorgers samen. Zij letten niet alleen op pijn of andere klachten. Er is ook tijd voor gesprekken over gevoelens, angsten en hoe het leven in deze periode zo prettig mogelijk kan zijn. Familieleden en vrienden worden hierbij betrokken. Zo wordt gekeken wat iemand nodig heeft om zich veilig, gehoord en comfortabel te voelen.
Aandacht voor de wensen van de patiënt
Een belangrijk onderdeel van palliatieve hulp is respect voor de wensen van de zieke zelf. Sommige mensen willen graag thuis blijven in hun vertrouwde omgeving, anderen kiezen liever voor een hospice of een andere plek waar zij meer professionele begeleiding kunnen krijgen. Met het team wordt besproken wat het beste past. Ook wordt regelmatig samen gekeken welke behandelingen nog nuttig zijn en waar mensen misschien juist liever van afzien. Het doel blijft dat ieders laatste levensfase zo prettig mogelijk verloopt, met ruimte voor eigen keuzes.
Ondersteuning voor familie en naasten
Naast de zorg voor de patiënt zelf is er veel aandacht voor familie, vrienden en andere naasten. Het kan zwaar zijn om te zien dat iemand niet meer beter wordt. Daarom is er begeleiding beschikbaar. Die steun kan bestaan uit uitleg over wat er gebeurt, praktische hulp en gesprekken over gevoelens. Als iemand overleden is, kan de familie vaak nog rekenen op nazorg. Op die manier worden verdriet en rouw niet alleen gedragen, maar ook gedeeld en besproken.
Verschillende vormen en plekken voor palliatieve zorg
Palliatieve begeleiding kan overal plaatsvinden. Veel mensen ontvangen deze zorg thuis, in hun eigen bed en omringd door dingen en mensen die vertrouwd zijn. Soms is er juist meer hulp of medische apparatuur nodig, en dan kan een hospice of verzorgingshuis uitkomst bieden. Sommige ziekenhuizen bieden een aparte afdeling aan voor mensen in de palliatieve fase. Zelfs in verpleeghuizen wordt deze zorg regelmatig gegeven. Waar iemand zich het fijnst voelt en welke zorg nodig is, verschilt per situatie. Gelukkig zijn er in Nederland veel mogelijkheden en wordt samen gezocht naar de beste plek.
Het doel is een goede kwaliteit van leven
Het allerbelangrijkste doel van palliatieve hulp is niet het verlengen van het leven, maar het zo prettig mogelijk maken van de resterende tijd. Klachten als pijn, benauwdheid of misselijkheid worden behandeld zodat iemand zich comfortabel voelt. Ook angsten, verdriet en zorgen worden serieus genomen. Door aandacht en rust te geven kan iemand zich geliefd voelen en vaak nog genieten van kleine dingen. De zorg is er niet op gericht om het overlijden te versnellen of tegen te houden, maar juist om het leven kwaliteit en warmte te geven.
Meest gestelde vragen over palliatieve zorg
-
Is palliatieve zorg alleen voor ouderen?
Palliatieve zorg is er voor iedereen met een ongeneeslijke ziekte, ongeacht de leeftijd. Ook jongeren en kinderen kunnen deze steun krijgen.
-
Hoelang kan palliatieve zorg duren?
Palliatieve zorg kan weken, maanden of soms zelfs jaren duren. De periode hangt af van de ziekte en het verloop. Het is geen vaste tijd.
-
Moet je voor palliatieve zorg altijd naar een hospice?
Het is niet verplicht om naar een hospice te gaan. Veel mensen ontvangen palliatieve zorg gewoon thuis of op een andere plek waar zij zich prettig voelen, zoals een ziekenhuis of verpleeghuis.
-
Worden de kosten voor palliatieve hulp vergoed?
Veel vormen van palliatieve zorg worden vergoed door de zorgverzekering. Het is wel verstandig om dit van tevoren te controleren, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
-
Wie kan palliatieve zorg aanvragen?
Palliatieve zorg kan aangevraagd worden door een arts, een verpleegkundige of door de patiënt zelf in overleg met het zorgteam.
-
Is palliatieve zorg hetzelfde als terminale zorg?
Palliatieve zorg is breder dan terminale zorg. Palliatieve zorg begint als duidelijk is dat genezing niet meer mogelijk is, terwijl terminale zorg alleen de laatste dagen of weken van het leven betreft.